Jasmine Coppens

‘Ik denk dat intussen wel veel mensen in theorie weten wat dementie is, maar in de praktijk blijkt aanvaarding toch niet altijd even makkelijk.’

Jasmine Coppens vertelt over haar oma en haar leven met de ziekte van Alzheimer. Een leven dat een wending kreeg waarop niemand voorbereid was. Maar de innige band met en liefde voor haar oma bleven en werden op hun manier inniger.

De eerste tekenen, het zogenaamde niet-pluisgevoel, herinnert Jasmine zich nog goed. ‘Het was op onze jaarlijkse vakantie samen aan zee, nu dertien jaar geleden, dat we merkten dat er iets aan de hand was. Elke dag kookte oma hetzelfde, omdat ze vergat dat we dit de dag daarvoor al hadden gegeten. Ze had wel 20 koffers gepakt met kleren, altijd mooi in dezelfde volgorde ... We zagen dat er iets niet pluis was, maar oma heeft nog een hele tijd ontkend. Ze heeft fases doorlopen van kwaadheid en achterdocht. En van stiekem verbergen, want ze was heel creatief in het verzwijgen van dingen die niet meer lukten.'

Huiselijke sfeer

Jasmine en haar zus Maja hebben een sterke band met hun grootouders. ‘Ze brachten ons naar school toen we klein waren en we gingen er lange tijd elke zaterdag eten. Toen oma het lastig kreeg om te koken, hielpen wij mee op zaterdag. Mijn opa had het heel moeilijk. Hij begreep niet waarom zijn vrouw zo vreemd deed. Opa overleed in 2007. We hebben zo lang mogelijk geprobeerd oma thuis te houden, ook met thuiszorghulp. Maar op een gegeven moment, toen ze een plastic pot op het vuur liet staan en zichzelf buiten sloot, wisten we dat het niet langer haalbaar was. Oma is nu een vijftal jaar in het woonzorgcentrum en elke dag gaat er iemand van ons gezin langs. Dat lijkt veel, maar voor ons is dit normaal. Zij heeft altijd zo veel voor ons gedaan! Ze is nu al wel in een meer gevorderd stadium. Onze mama kent ze nog, maar bij ons is het vooral onze stem die ze herkent, daar reageert ze op.’

De overgang naar het woonzorgcentrum was voor Jasmines oma geen al te grote stap. ‘Ze heeft wel lang naar mijn opa gevraagd, maar ze heeft zich er nooit tegen verzet ofzo. We hebben in het woonzorgcentrum haar woonkamer van thuis nagebootst, met alle spulletjes en meubels die haar zo vertrouwd zijn. Daardoor had ze niet het idee ergens anders te zijn. Bovendien is ze altijd sociaal voelend geweest en ze vond ook veel afleiding in de groepsactiviteiten die werden aangeboden.'

Nood aan open gespreksklimaat

Volgens Jasmine rust er nog steeds een taboe op dementie. ‘Mensen willen vaak niet zien wat er aan de hand is. Sommige mensen konden niet accepteren dat oma problemen had door haar aandoening. Ik denk dat intussen wel veel mensen in theorie weten wat dementie is, maar in de praktijk blijkt aanvaarding toch niet altijd even makkelijk. Uiteraard kregen we wel eens reacties op de wat vreemde dingen die ze deed. Zo ging ze haar schoonzus, van wie het appartement aan zee was, bedanken met een fles water en een fles fruitsap. Ook de politie was het niet gewend om mensen over de vloer te krijgen die hun auto niet meer vonden ...'

Volgens Jasmine zouden mensen meer moeten beseffen dat dementie in fases verloopt. ‘Dat in het begin nog zeer veel mogelijk blijft, maar dat er ook een lange periode van het niet-pluisgevoel kan zijn waarin mensen heel opstandig kunnen worden. Wij waren hierop niet voorbereid. Voor mijn zus en ik ging het wel, maar voor onze mama en opa was het soms confronterend en ook vermoeiend. Het steeds blijven herhalen, het voortdurend op weg moeten helpen, het wat en hoe proberen duidelijk te maken, vraagt energie. Maar zelf leer je daar stap voor stap mee om te gaan. Langzaamaan ontdek je ook de waarde en de liefde die je terugkrijgt. En die blijft veel sterker dan de tegenslagen waarmee je onvermijdelijk moet omgaan.’

Meer ambassadeurs en getuigen

Els de Schepper
Ambassadeur

Els de Schepper

Warre Borghmans
Ambassadeur

Warre Borghmans