Griet Teck

Griet Teck
"Al te vaak zie je een familie gebukt gaan onder het drama dat dementie ook is, zien ze vooral wat er verloren is gegaan. Dat familieleden van mensen met dementie mij vertelden dat de film hen motiveerde om anders te gaan denken en anders om te gaan met hun familielid is het mooiste compliment.”

Griet Teck maakte met de documentaire ‘Feel My Love’ een gevoelige en discrete film over het dagelijks leven van mensen met dementie in Huis Perrekes (Oosterlo). De film vertelt het warme verhaal van mensen die, ondanks hun aandoening, nog kunnen genieten van het leven. Met een lach en een traan, maar steeds met respect voor de geportretteerden.

Voor de film volgde Griet Teck de bewoners in Huis Perrekes maar liefst gedurende twee en een half jaar, een intense ervaring. “Ik kwam in een kwetsbare omgeving terecht. Ik had niet alleen het vertrouwen van de bewoners nodig, maar ook van hun familie en alle medewerkers. In het begin ben ik geruime tijd gewoon aanwezig geweest, zonder camera. Ik hielp hier en daar mee, ging wandelen met de mensen. Het was belangrijk dat het geleidelijk aan ging. Beetje bij beetje ging ik meer deel uitmaken van het organisme dat Huis Perrekes is. Ik vergelijk het graag met een samengesteld gezin. Na een aantal maanden viel mijn aanwezigheid niet meer op. Ik werkte ook bewust alleen, waardoor ik heel flexibel kon zijn en direct op gebeurtenissen kon inspelen, zelfs al was het midden in de nacht. Ik had mijn eigen systeem voor camera en geluid. Ik werkte met zenders die mensen droegen of die in hoeken verstopt zaten. Daardoor hoefde ik niet te dicht bij de mensen te komen en kon de camera op afstand blijven. Dit alles was een voorwaarde om tot iets authentieks te komen.”

Nood aan een klankbord

“In het begin was het ongemakkelijk om een camera te zien. Voor iedereen, ook voor mij. Discretie en op een afstand blijven hielpen. Hen achteraf de beelden laten zien ook. De reactie van de mensen was heel verschillend. Sommigen merkten de camera niet op, anderen vonden het fantastisch. Weer anderen waren er bij momenten helemaal niet mee opgezet, en dat respecteerde ik.  

Het vertrouwen van de medewerkers van Huis Perrekes was bij dit alles cruciaal. “Ze stonden volledig achter het project, waarvoor ik hen heel dankbaar ben. Carla Molenberghs (directrice Huis Perrekes) contacteerde mij nadat ze me op radio Klara had horen vertellen over mijn film ‘Johan’, een portret van mijn broer die een ernstige mentale beperking en autisme heeft. Ze nodigde me uit om kennis te maken met de bewoners van Huis Perrekes: de huiselijke sfeer, de hond die er rondloopt, de muziek die aanwezig is, iemand die aardappelen schilt in de keuken, ... Het is absoluut geen steriele omgeving. De medewerkers dragen ook geen uniform. Er heerst rust. Huis Perrekes is een uniek, dragend systeem waar er wordt gestreefd naar een zo ‘normaal’ mogelijke omgeving voor de bewoners.”

Toch is het werken daar geen evidentie. “Het broze evenwicht van de mensen die er samenleven verandert continu. Ondanks de schoonheid die ik op vele momenten ervoer doorheen de kleine dingen, is het zeker geen sprookje. Het vraagt veel van de mensen die er werken en je moet jezelf in vraag durven stellen. Ik heb er vaak geworsteld met mezelf, maar ik merkte dezelfde worsteling bij de medewerkers. Het is dat samen dragen wat het voor mij draaglijk maakte want dementie went nooit, niks is voorspelbaar. De producente van de film, Anna Van der Wee, heeft mij in dit proces zeer goed begeleid. Weet je dat haar eigen moeder haar laatste jaren in Huis Perrekes heeft doorgebracht? Ongelooflijk toch die link.”

Hier en nu

“Het was me niet te doen om een ‘verhaal’ te vinden, dan wel om het leven met dementie en de beleving van dementie te registreren. Ik heb vooral de tijdsbeleving willen weergeven. Alles speelt zich af in het hier en nu. Dit gevoel heb ik proberen vatten in opnames van korte momenten, reacties of dialogen. Er is taalverwarring. Er wordt gehuild, maar ook veel gelachen. Het is gewoon zo. Huis Perrekes is ook een omgeving die humor mogelijk maakt. Het komt echt van binnenuit.”

‘Feel My Love’ gaat niet enkel over dementie, maar ook over ouder worden in het algemeen. Over het omgaan met kwetsbaarheid. Over het kijken naar wat er nog kan in plaats van te focussen op het verlies. “In die zin kunnen we iets leren van mensen met dementie. Ze leven in het moment. Wij zijn altijd maar druk bezig en lopen onszelf voorbij. Binnenstappen in Huis Perrekes betekent een andere tijdsbeleving, een ander tempo. Willen we mensen met dementie echt ontmoeten, dan moeten we daarin meestappen. Gewoon iemand zijn hand vasthouden, en voelen wat dit doet. Gewoon.”

Anders kijken

Op het filmfestival van Rotterdam kreeg de film ontelbare positieve reacties. Ook elders veroverde ‘Feel My Love’ de harten van jong en oud. Sinds kort is de film ook in de cinema te bewonderen. Een unieke kans, maar voor Griet ook een mogelijkheid om de onderliggende boodschap van de film aan een breed publiek te tonen. “Mensen met dementie blijven mensen met verlangens. Het is niet omdat ze zich verbaal niet meer kunnen uitdrukken, dat er geen communicatie meer is. Mensen met dementie maken echt wel duidelijk hoe en wat ze willen. De boodschap die ik vooral wilde geven is hoe belangrijk het is om te focussen op de mogelijkheden die de mensen nog hebben. Het komt er op aan anders te kijken. In mijn film zie je mensen met dementie die gelukkig zijn, die genieten, die lachen, die op elkaar reageren. Al te vaak zie je een familie gebukt gaan onder het drama dat dementie ook is, zien ze vooral wat er verloren is gegaan. Dat familieleden van mensen met dementie mij vertelden dat de film hen motiveerde om anders te gaan denken en anders om te gaan met hun familielid is het mooiste compliment.”

Net zoals er veel gelachen wordt, wordt er ook veel gezongen. “Niet enkel in de muziektherapiesessies, maar ook spontaan in huis en in het koor. Zo begint Jean, een bewoner, plots klarinet te spelen. Zo iets kan je onmogelijk plannen. Muziek doet wonderen. Het is ook een poort naar de rijke belevingswereld van de mensen. Er moet niet altijd gepraat worden. Iemands hand vasthouden kan veel doen. Het zit in kleine momenten. De omgang met mijn broer heeft me geleerd me te richten op aanrakingen: een blik, samen lachen, ... Een heel intense manier van omgaan en te vergelijken met het omgaan met iemand die dementie heeft. We mogen vooral niet bang zijn voor een ontmoeting en niet vergeten dat humor alles zoveel draaglijker maakt.”

Feel my Love werd geproduceerd door Wild Heart Productions, in coproductie met Canvas en Huis Perrekes vzw.

Meer ambassadeurs en getuigen

Barbara Pecheur
Ambassadeur

Barbara Pecheur

Jasmine Coppens
Ambassadeur

Jasmine Coppens