Barbara Pecheur

‘Ik wil in de schilderkunst op zoek gaan naar de ziel van mensen met dementie, achter de façade van de aandoening. Om zo het beeld volledig in te kleuren, om te tonen dat dementie meer is dan kommer en kwel ...'

Barbara Pecheur, in het dagelijkse leven architecte, praat als ambassadeur openhartig over haar grootmoeder die dementie had. Via haar hobby en passie, de schilderkunst, heeft ze bovendien een missie: tonen dat dementie meer is dan aftakeling en negatieve emoties.

Haar grootmoeder langs moederskant had dementie. ‘Deze ervaring was voor mezelf dubbel’, getuigt Barbara. ‘Enerzijds een moeilijk proces dat getekend werd door zowel de persoon die zij was geworden, als door de gebrekkige informatie en begeleiding. Aan de andere kant was het voor mij de drijfveer om in mijn passie, de aquarelschilderkunst, op zoek te gaan naar de mens achter de aandoening. Om niet alleen op het negatieve te focussen, maar om ook te tonen wat mensen met dementie nog kunnen betekenen.’

Machteloosheid

‘Mijn grootmoeder was een vrouw die haar hele leven veel aandacht vroeg en kreeg. Daardoor stelde ze zich afhankelijk op. Mijn grootvader kwam haar daarin steeds tegemoet, maar toen hij overleed, kwamen haar voortdurende zorgvragen op de familie terecht. Dat was heel moeilijk om mee om te gaan. Omdat we vaak het gevoel hadden dat ze overdreef, hebben we toen ook de eerste tekenen van dementie niet herkend. Zelfs toen ze hallucinaties kreeg, hadden we niet door dat er iets anders aan de hand was. Dat gold blijkbaar ook voor de huisarts die regelmatig kwam. Uiteindelijk was het mijn vader die zich vragen begon te stellen en toen is de diagnose gesteld.’

De grootmoeder van Barbara woonde toen nog alleen, mede dankzij de hulp van een buur. ‘Ze kreeg veel medicatie tegen de hallucinaties en daardoor ging het fysiek snel bergaf. Na een val is ze opgenomen in het ziekenhuis en vandaaruit in een rust- en verzorgingshuis. Ik denk dat ze toen nog weinig besefte. Buiten haar voortdurende vragen om naar huis te gaan en hoe lang het daar nog moest duren, sprak grootmoeder bijna niet meer. Ze herkende ons amper. Wij wisten niet hoe we hiermee moesten omgaan, voelden ons machteloos en gingen met lood in de schoenen op bezoek. Ik heb mij daar toen wat voor afgesloten omdat het emotioneel confronterend was. Achteraf voelden we ons allemaal wat schuldig dat we de echte draagwijdte van haar problemen niet hadden gezien ... Later, na het overlijden van grootmoeder, ben ik ook veel meer over dementie beginnen lezen. Ik weet nu dat het anders kan. Het had allemaal anders kunnen lopen. Net daarom wil ik de wereld tonen dat het niet allemaal kommer en kwel is.’

Herinneringen volledig inkleuren

Via haar kunst wil Barbara mee de schouders zetten onder de campagne ‘Vergeet dementie, onthou mens’. ‘Ik had al een aantal portrettenreeksen gemaakt, onder andere over daklozen. Daarin ging ik steeds op zoek naar de ziel van de mensen, achter de façade. De campagne heeft me geïnspireerd tot een reeks over grootmoeder. Het is echter moeilijk om foto’s van haar uit deze periode te vinden. Het was geen aangename tijd, waar dus niet zoveel beelden van bestaan. Daarom wil ik de reeks uitbreiden met andere portretten van mensen met dementie. Ik hoop er de menselijke kant van dementie door te laten zien, iets dat blijvend perspectief biedt. Iets hoopvol. Het is voor mijzelf ook een manier om de ervaring met grootmoeder positiever in te kleuren. Hadden we toen meer informatie gekregen en als het meer bespreekbaar was, dan hadden we het ook anders kunnen aanpakken. Hopelijk kan ik met mijn nieuwe portrettenreeks ook de drempels tot informatie en hulpverlening verlagen’, besluit Barbara.

Meer ambassadeurs en getuigen

Kristien Steels
Ambassadeur

Kristien Steels

Renaat Tallon
Ambassadeur

Renaat Tallon

Jeske  D’haene
Ambassadeur

Jeske D’haene